უკანონო გათავისუფლება საქართველოში — დამსაქმებლისა და დასაქმებულის ჩეკლისტი

დამსაქმებლის მითითებული საფუძველი უნდა შეესაბამებოდეს მოქმედ კანონსა და რეალურ ფაქტებს.

შეაგროვეთ გათავისუფლების შეტყობინება, ჩაბარების მტკიცებულება, ახსნა-განმარტებები და შიდა გადაწყვეტილებები.

დისციპლინურ დავაში ცალკე უნდა შეფასდეს გადაცდომა, წინა გაფრთხილება, წესების ერთგვაროვნება და დასაქმებულის ახსნა.

შესაძლო მოთხოვნები და ვადები დამოკიდებულია საქმის ფაქტებსა და წესებზე; ცალკე შეაფასეთ აღდგენა, კომპენსაცია და სხვა მოთხოვნები.

თუ ბრძანებაში მითითებულია უხეში დარღვევა, აუცილებელია დადგინდეს კონკრეტული მოქმედება, თანამშრომლისათვის ცნობილი წესი და მტკიცებულება. რეორგანიზაციის შემთხვევაში სხვა საკითხია: რა შეიცვალა ორგანიზაციულად და რატომ გახდა აუცილებელი კონკრეტული თანამდებობის გაუქმება. სასამართლო პრაქტიკის ანალიზი უნდა დაეფუძნოს ამ განსხვავებებს და არა ზოგად განცხადებას, თითქოს ნებისმიერ შემთხვევაში თანამშრომლის აღდგენა შესაძლებელია.

დასაქმებულმა ხელშეკრულება, ბრძანება და ჩაბარების თარიღი უნდა შეინახოს, რადგან გასაჩივრების სპეციალური ვადები შეიძლება მოკლე იყოს. დამსაქმებელმა დოკუმენტურად უნდა დაასაბუთოს გადაწყვეტილება და მისი მიღების პროცესი. კონკრეტული მოთხოვნა შეიძლება ეხებოდეს ბათილობას, აღდგენას, კომპენსაციას ან იძულებით განაცდურს, მაგრამ მათი წინაპირობები ერთმანეთისგან განსხვავდება. შესაძლო შედეგი უნდა შეფასდეს სამართლებრივი საფუძვლისა და მტკიცებულებების მიხედვით.

შრომით დავაში მხოლოდ გათავისუფლების ბრძანება არ არის საკმარისი. შეამოწმეთ რა უძღოდა მას წინ: სავარაუდო დარღვევა ან შედეგიანობის პრობლემა, გამოკვლევა, დასაქმებულის ახსნა-განმარტება, არსებული დოკუმენტები და დამსაქმებლის მიერ ოფიციალურად დასახელებული საფუძველი. ერთმანეთთან შეაჯერეთ შეტყობინებისა და შეწყვეტის თარიღები. განასხვავეთ ვადიანი ხელშეკრულების ვადის გასვლა, ხელშეკრულების ვადამდე შეწყვეტა, დისციპლინური და ორგანიზაციული საფუძვლები. გათავისუფლების გასაჩივრება, გადაუხდელი ანაზღაურება და შეჩერების პერიოდის მოთხოვნა შესაძლოა სხვადასხვა ხანდაზმულობასა და სამართლებრივ შედეგს უკავშირდებოდეს. დამსაქმებლის საქმის მასალაში უნდა ჩანდეს, რატომ შეირჩა კონკრეტული ზომა; დასაქმებულისთვის მნიშვნელოვანია თანადროული მიმოწერის დაცვა.

დამსაქმებელმა ორი თანამშრომელი გაათავისუფლა ერთი და იმავე ფორმის ბრძანებით, მაგრამ ერთ შემთხვევაში მოტივად რეორგანიზაცია მიუთითა, მეორეში — სამუშაო წესების დარღვევა. ამ ორ საქმეს ერთნაირი მტკიცებულებები არ სჭირდება: რეორგანიზაციაში მნიშვნელოვანია ორგანიზაციული ცვლილება და კონკრეტული პოზიციის საჭიროება, ხოლო დისციპლინურ დავაში — ფაქტობრივი ქმედება, წესის გაცნობა და გამოყენებული ზომის შესაბამისობა. იურისტის შეფასებამ უნდა გამიჯნოს გასაჩივრების ვადა, მოთხოვნა და ის ფაქტი, რომელიც სასამართლოში დადასტურებას საჭიროებს.