იპოთეკარი კრედიტორის მიერ უფლების ბოროტად გამოყენება

იპოთეკით უზრუნველყოფილი მოთხოვნის დაკმაყოფილების პროცესში კრედიტორს მესამე ბანკმა დავალიანების დაფარვის წინადადებით მიმართა. მესაკუთრეები ამტკიცებდნენ, რომ შეთავაზებაზე რეაგირების არქონამ და აუქციონმა ზიანი გამოიწვია. საკვანძო იყო შეთავაზების რეალურობა.

სასამართლომ იმსჯელა უფლებების მართლზომიერ განხორციელებაზე, უფლების ბოროტად გამოყენების აკრძალვასა და ვალდებულების შესრულების სანდო ალტერნატივაზე. ეს არ ნიშნავს, რომ ნებისმიერი რეფინანსირების წინადადება სავალდებულოდ მისაღებია ან ყველა აუქციონი უკანონოა.

შეინახეთ შეთავაზების წერილი, ჩაბარების დასტური, დაფინანსების ხელმისაწვდომობა, დავალიანების ამონაწერი, გაფრთხილებები, შეფასება და აუქციონის შედეგები. თარიღები და სანდოობა გავლენას ახდენს მიზეზობრიობისა და ზიანის შეფასებაზე.

სასამართლოს კითხვა მხოლოდ ის არ ყოფილა, ფორმალურად ჰქონდა თუ არა ბანკს უზრუნველყოფის უფლება. უნდა შეფასებულიყო, რეალური მესამე პირის შეთავაზების ფონზე რამდენად კეთილსინდისიერად ხორციელდებოდა ეს უფლება. მეორე ბანკის წინადადების სანდოობა, ოდენობა, დრო და ჩაბარების მტკიცებულება არსებითი გარემოებებია; უცნობი პირის არაფორმალურ დაპირებას იგივე წონა ვერ ექნება. საქმე დამატებითი გამოკვლევისთვის დაბრუნდა და არა ყველა მსგავსი შემთხვევისთვის ზიანის უპირობო ანაზღაურებით დასრულდა. პრაქტიკული გაკვეთილია უფლებამოსილების ფორმალური არსებობისა და მისი კონკრეტული გამოყენების მართლზომიერების გამიჯვნა.

უზენაესმა სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა დამატებით შესაფასებელ გარემოებებზე და საქმე ხელახალი განხილვისთვის დააბრუნა. ეს არ იყო ზიანის ანაზღაურების ზოგადი, საბოლოო დაკისრება. აუცილებელია ახალი განხილვისა და საბოლოო შედეგის გამიჯვნა.

ალტერნატიულ წინადადებაში უნდა ჩანდეს დასაფარი ვალდებულება, ზუსტი თანხა, გადამხდელის ფინანსური შესაძლებლობა, შესრულების დრო და თანხის გამოყოფის წინაპირობები. მესამე პირის ბუნდოვანი განცხადება, რომ „შეძლებდა გადახდას“, ბანკის კონკრეტულ ვალდებულებას ვერ გაუტოლდება. მეორე მხრივ, კრედიტორს შეიძლება ჰქონდეს საფუძვლიანი ეჭვი პირობით ან დაგვიანებულ შეთავაზებაზე, რომელიც ვალდებულებას ვერ ფარავს. შეფასება უნდა დაეყრდნოს იმას, რა იცოდა თითოეულმა მხარემ იძულებითი აღსრულების მომენტში და რამდენად განიხილა რეალური შესრულების ალტერნატივა. რადგან საქმე დამატებითი გამოკვლევისთვის დაბრუნდა, ის ვერ გახდება იპოთეკის რეალიზაციის შემდეგ ზიანის ავტომატური ანაზღაურების დაპირების საფუძველი.