უცხო ქვეყნის გადაწყვეტილების საქართველოში ცნობა და აღსრულება

პირველ რიგში დაადგინეთ სახელმწიფოს, გადაწყვეტილების სახისა და კანონიერ ძალაში შესვლის ფაქტი. კომერციული ფულადი გადაწყვეტილება შესაძლოა სხვა წესით შეფასდეს, ვიდრე საოჯახო ან ადმინისტრაციული საქმე.

დაადგინეთ მოქმედებს თუ არა საერთაშორისო ხელშეკრულება ან საქართველოს საერთაშორისო კერძო სამართლის ნორმები. უცხო ქვეყნის გადაწყვეტილება ავტომატურად აღსასრულებელი არ არის.

მოამზადეთ გადაწყვეტილება, ძალაში შესვლის დასტური, სათანადო შეტყობინების მტკიცებულება, დამოწმებული თარგმანი და სხვა საჭირო ფორმალობები.

ცნობა და თანხის ფაქტობრივი ამოღება სხვადასხვა ეტაპია. ხარჯების დაგეგმვისას შეაფასეთ მოვალის აქტივები და არსებული სააღსრულებო საქმეები.

უცხოური გადაწყვეტილების ცნობა არ ნიშნავს იმ დავის თავიდან განხილვას, რომელიც უცხოეთის სასამართლომ უკვე გადაწყვიტა. ჩვეულებრივ მოწმდება გადაწყვეტილების საბოლოოობა, სათანადო შეტყობინება, გამოსაყენებელი საერთაშორისო რეჟიმი და უარის კანონით გათვალისწინებული შესაძლო საფუძვლები. უზენაესი სასამართლოს ერთ-ერთ გამოქვეყნებულ საქმეში მნიშვნელოვანი იყო სწორედ ის, რომ ქართულმა სასამართლომ უცხოური საქმის ფაქტები თავიდან არ შეაფასა. ცნობის წინაპირობები და აღსრულებადობა ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს.

განცხადებამდე დაადგინეთ აქვს თუ არა მოვალეს საქართველოში იდენტიფიცირებადი ქონება, საბანკო ანგარიში ან სხვა აქტივი და საჭიროა თუ არა აღსრულების უზრუნველყოფა. შეაფასეთ ხარჯები, თარგმანები, დოკუმენტების დამოწმება და დრო. სასამართლოში ცნობის მიღება შეიძლება სამართლებრივად წარმატებული ნაბიჯი იყოს, თუმცა მოვალის გადახდისუუნარობის შემთხვევაში თანხის ფაქტობრივ ამოღებას ვერ უზრუნველყოფს.

უცხო ქვეყნის სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულების მსურველმა ჯერ უნდა დაადგინოს გადაწყვეტილების გამოტანის ქვეყანა, კანონიერ ძალაში შესვლა და აღსრულებადობა, მოპასუხის ინფორმირება და საქართველოში მოქმედი სამართლებრივი რეჟიმი. ისტორიულ მაგალითზე დაყრდნობამდე შეამოწმეთ დღევანდელი საერთაშორისო ხელშეკრულებები და საერთაშორისო კერძო სამართლის ნორმები — საერთაშორისო ინსტრუმენტები დროთა განმავლობაში იცვლება. საქართველოში განხილვა, როგორც წესი, უკავშირდება ცნობის ან უარის კანონით განსაზღვრულ წინაპირობებს და არა თავდაპირველი დავის მტკიცებულებების თავიდან გამოკვლევას. მოამზადეთ სათანადოდ დამოწმებული გადაწყვეტილება, ჩაბარების, საბოლოობისა და თარგმანის საბუთები, ასევე მოვალის აქტივების მონაცემები. ცნობა და თანხის ფაქტობრივი ამოღება სხვადასხვა ეტაპია.

უცხოელმა კრედიტორმა მიიღო საბოლოო გადაწყვეტილება თანხის დაკისრების შესახებ, მაგრამ მოვალის ქონება საქართველოშია. პირველ რიგში ირკვევა, რომელ ქვეყანაში გამოიტანეს გადაწყვეტილება, ჩაბარდა თუ არა მხარეს პროცესი სათანადოდ და რა ცნობა ან დამოწმებაა საჭირო. მეორე ეტაპზე მოწმდება საქართველოში არსებული აქტივები და შესაძლო სააღსრულებო ხარჯი. თუ სასამართლოსგან ცნობა მიღებულია, ეს არ ნიშნავს, რომ ქართული სასამართლო კვლავ გადაწყვეტს, სწორად შეაფასა თუ არა უცხოურმა სასამართლომ ყოველი მტკიცებულება. კონკრეტული საერთაშორისო ხელშეკრულება მაინც უნდა შემოწმდეს.